ماشینحساب حقوق خالص و مالیات حقوق
عددی که در قرارداد نوشته میشود با عددی که به حسابت میآید یکی نیست. بین این دو، مالیات حقوق و سهم بیمهٔ کارگر ایستادهاند. این ماشینحساب فاصلهٔ این دو را دقیق نشان میدهد.
مالیات حقوق پلکانی است: بخش اول درآمد معاف است و هر پله نرخ بالاتری میگیرد — نه اینکه کل حقوق با یک نرخ مالیات بخورد.
- مالیات حقوق
- ۰ تومان
- حق بیمهٔ سهم کارگر
- ۲٬۴۵۰٬۰۰۰ تومان
- کسورات دیگر
- ۰ تومان
- جمع کسورات
- ۲٬۴۵۰٬۰۰۰ تومان
- نرخ مؤثر مالیات
- ۰٪
جدول حقوق خالص بر اساس ناخالص
با سهم بیمهٔ ۷٪ و پلههای مالیاتی سال ۱۴۰۵.
| حقوق ناخالص | مالیات | بیمه | حقوق خالص |
|---|---|---|---|
| ۱۵ میلیون تومان | ۰ تومان | ۱٬۰۵۰٬۰۰۰ تومان | ۱۳٬۹۵۰٬۰۰۰ تومان |
| ۲۵ میلیون تومان | ۰ تومان | ۱٬۷۵۰٬۰۰۰ تومان | ۲۳٬۲۵۰٬۰۰۰ تومان |
| ۳۵ میلیون تومان | ۰ تومان | ۲٬۴۵۰٬۰۰۰ تومان | ۳۲٬۵۵۰٬۰۰۰ تومان |
| ۵۰ میلیون تومان | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۳٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان | ۴۵٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان |
| ۷۰ میلیون تومان | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۴٬۹۰۰٬۰۰۰ تومان | ۶۲٬۱۰۰٬۰۰۰ تومان |
| ۱۰۰ میلیون تومان | ۷٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان | ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۸۵٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان |
پلههای مالیاتی هر سال در قانون بودجه تغییر میکند؛ ارقام این جدول بر مبنای پلههای سال ۱۴۰۵ است.
فرمول محاسبه
مالیات بهصورت پلکانی روی حقوق ماهانه حساب میشود:
از 0 تا 40,000,000 → 0٪ از 40,000,000 تا 70,000,000 → 10٪ از 70,000,000 تا 100,000,000 → 15٪ از 100,000,000 تا 160,000,000 → 20٪ از 160,000,000 تا 220,000,000 → 25٪ از 220,000,000 تا به بالا → 30٪
حقوق خالص = ناخالص − مالیات − بیمهٔ سهم کارگر − سایر کسورات
چرا افزایش حقوق آنقدر که انتظار داری به دستت نمیرسد
چون بخشی از افزایش در پلهٔ مالیاتی بالاتر میافتد. اگر حقوقت درست روی مرز یک پله باشد، بخش اضافه با نرخ بالاتر مالیات میخورد و خالص دریافتی کمتر از چیزی رشد میکند که تصور میکردی.
نکتهٔ مهم: نرخ بالاتر فقط روی همان بخش مازاد اعمال میشود، نه روی کل حقوق. پس افزایش حقوق هیچوقت باعث نمیشود خالص دریافتیات کم شود.
چه چیزهایی مشمول مالیات حقوق نیستند؟
- حق بیمهٔ سهم کارگر پیش از محاسبهٔ مالیات کسر میشود.
- عیدی تا سقف معافیت سالانه، و بازخرید مرخصی، معافیتهای خاص خودشان را دارند.
- کمکهزینهٔ عائلهمندی و حق اولاد در حدود مقرر معاف است.
ساختار دقیق معافیتها هر سال در قانون بودجه تعیین میشود، پس قبل از تصمیمهای بزرگ، ارقام سال جاری را چک کن.
خالص را بدان، بعد بودجه ببند
بودجهریزی روی حقوق ناخالص رایجترین اشتباه است. عددی که باید مبنای برنامهریزی باشد همان خالص دریافتی است.
وقتی خالص را داشتی، با قاعدهٔ ۵۰/۳۰/۲۰ تقسیمش کن و در جیبینو ثبتش کن تا آخر ماه بفهمی واقعاً کجا رفته.
سوالهای پرتکرار
حقوق خالص چطور از ناخالص حساب میشود؟
از حقوق ناخالص، سهم بیمهٔ کارگر و مالیات حقوق و سایر کسورات (مثل قسط وام) کم میشود. مالیات هم بهصورت پلکانی روی حقوق حساب میشود، نه با یک نرخ ثابت.
مالیات حقوق چند درصد است؟
نرخ ثابتی ندارد و پلکانی است: بخش اول حقوق معاف است و پلههای بعدی بهترتیب با نرخهای بالاتر مالیات میخورند. نرخ مؤثر (نسبت کل مالیات به کل حقوق) همیشه از نرخ آخرین پله کمتر است.
سهم بیمهٔ کارگر چقدر است؟
سهم کارگر از حق بیمهٔ تأمین اجتماعی ۷٪ حقوق است. سهم کارفرما جداگانه و بیشتر است و از حقوق کارگر کسر نمیشود.
آیا این ماشینحساب برای قرارداد پیمانکاری هم کار میکند؟
خیر. این محاسبه برای حقوقبگیران مشمول قانون کار است. درآمد پیمانکاری و آزاد قواعد مالیاتی متفاوتی دارد.