ماشینحساب بودجهبندی ۵۰/۳۰/۲۰
قاعدهٔ ۵۰/۳۰/۲۰ سادهترین چارچوب بودجهبندی است: نصف درآمد برای نیازهای ضروری، ۳۰٪ برای خواستهها و ۲۰٪ برای پسانداز و تسویهٔ بدهی.
مزیتش این است که بهجای دهها دستهٔ ریز، فقط سه سطل دارد — و همین باعث میشود واقعاً اجرا شود.
- نیازهای ضروری (۵۰٪)
- ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
- خواستهها (۳۰٪)
- ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
- پسانداز سالانه
- ۹۶٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان
- سقف روزانهٔ خواستهها
- ۴۰۰٬۰۰۰ تومان
تقسیم بودجه بر اساس حقوق ماهانه
با نسبت استاندارد ۵۰/۳۰/۲۰.
| درآمد خالص | نیازها (۵۰٪) | خواستهها (۳۰٪) | پسانداز (۲۰٪) | پسانداز سالانه |
|---|---|---|---|---|
| ۱۵ میلیون تومان | ۷٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان | ۴٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۳۶ میلیون تومان |
| ۲۵ میلیون تومان | ۱۲٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان | ۷٬۵۰۰٬۰۰۰ تومان | ۵٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۶۰ میلیون تومان |
| ۴۰ میلیون تومان | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۸٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۹۶ میلیون تومان |
| ۶۰ میلیون تومان | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۱۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۱۴۴ میلیون تومان |
| ۱۰۰ میلیون تومان | ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۳۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان | ۲۴۰ میلیون تومان |
فرمول محاسبه
نیازها = درآمد × ۵۰٪ خواستهها = درآمد × ۳۰٪ پسانداز = درآمد × ۲۰٪
مبنا باید حقوق خالص باشد، نه ناخالص.
نیاز و خواسته را چطور از هم جدا کنم؟
معیار ساده: اگر نپرداختنش زندگیات را مختل میکند، نیاز است. اجاره، قبض، خوراک پایه، رفتوآمد کاری، دارو و اقساط، نیازند.
رستوران، سفر، اشتراک سرویسها، لباس غیرضروری و نسخهٔ گرانترِ چیزی که نسخهٔ ارزانش کار میکند، خواستهاند. اینترنت نیاز است؛ اینترنت با سرعت دو برابر قیمت، خواسته.
وقتی ۵۰ درصد کفاف نیازها را نمیدهد
در اقتصادی که اجاره بهتنهایی میتواند ۴۰٪ درآمد را ببلعد، نسبت ۵۰/۳۰/۲۰ همیشه شدنی نیست. نسبتهای واقعبینانهتر:
- ۶۰/۲۵/۱۵ برای وقتی مسکن سنگین است.
- ۷۰/۲۰/۱۰ بهعنوان حداقل قابل قبول در فشار مالی.
حتی ۵٪ پسانداز از صفر بهتر است، چون عادت را میسازد. درصدها در ماشینحساب بالا قابل تغییرند.
اول پسانداز، بعد خرج
بیشتر آدمها آخر ماه هرچه ماند پسانداز میکنند و معمولاً چیزی نمیماند. ترتیب درست برعکس است: اول سهم پسانداز را کنار بگذار، بعد با بقیه زندگی کن.
برای دیدن اینکه واقعاً چقدر در هر سطل خرج کردهای، هزینهها را دستهبندیشده در جیبینو ثبت کن؛ آخر ماه سهم هر دسته را در نمودار میبینی.
سوالهای پرتکرار
قانون ۵۰/۳۰/۲۰ چیست؟
یک چارچوب بودجهبندی که درآمد خالص را به سه بخش تقسیم میکند: ۵۰٪ نیازهای ضروری، ۳۰٪ خواستهها و ۲۰٪ پسانداز و بازپرداخت بدهی.
مبنا حقوق ناخالص است یا خالص؟
خالص، یعنی مبلغی که بعد از کسر مالیات و بیمه واقعاً به دستت میرسد.
اقساط وام جزو کدام بخش است؟
حداقل قسط الزامی جزو نیازهاست. هر مبلغی که اضافه بر حداقل برای تسویهٔ زودتر میپردازی، جزو بخش پسانداز حساب میشود.